Ntuziaka maka ahụike uche nke ndị ntorobịa maka ndị nne na nna na ndị na-elekọta ya

Mmụta Ahụike

Dị ka ọtụtụ 1 n'ime 5 ndị na-eto eto na-arịa ọrịa ọgụgụ isi. Ugbu a n'afọ nke abụọ ya, ebumnuche nke World Teen Mental Wellness Day, nke emere na Machị 2, bụ ịkwalite mmata na iwepu ihere n'okwu ahụike ahụike ọgụgụ isi n'etiti ndị na-eto eto na ndị na-eto eto.

Ndị na-eto eto nwere ike bụrụ ndị nwere ike ịkpapụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ịkpa oke, ihere, ma ọ bụ nsogbu agụmakwụkwọ - ọtụtụ n'ime ha toro elu n'oge ọrịa a. Achọpụtaghị ma ọ bụ enweghị ọgwụgwọ, ọnọdụ ahụike ọgụgụ isi na ndị na-eto eto nwere ike belata ohere ga-eme n'ọdịnihu iji duru ndụ na-eju afọ dị ka ndị okenye, Jon Stevens ,MD, MPH, onye isi ndị okacha amara na Menninger Clinic dị na Houston, Texas. Ma ịmara ihe ịrịba ama ịdọ aka ná ntị nke nsogbu ahụike ọgụgụ isi yana ụfọdụ usoro ọgwụgwọ nwere ike inye aka gbochie nsogbu ịmalite na-etolite.

Afọ iri na ụma ahụike ọgụgụ isi

Ọbụna tupu ọrịa a na-efe COVID-19, ọnọdụ nke nsogbu ahụike ọgụgụ isi na-eto eto na-arị elu. Nke kasị dị egwu, echiche igbu onwe ma ọ bụ mgbalị igbu onwe n'etiti ndị nọ n'afọ iri na ụma bilitere 63.3% n’agbata afọ 2005 na afọ 2018. Dr. Stevens kwuru na ọnụ ọgụgụ a na-adịghị anakwere nke ndị nọ n’afọ iri na ụma igbu onwe ha, dabere n’afọ ahụ, dịgasị iche n’agbata ihe nke abụọ na nke atọ kpatara ọnwụ ndị dị n’afọ 15 ruo 19. Ọrịa ma ọ bụ nnukwu ịda mbà n'obi bụ otu n'ime ihe ndị kachasị akpata igbu onwe ma na-emetụta ihe dịka 10% nke ndị nọ n'afọ iri na ụma n'otu afọ, ka ọ na-agbakwụnye.

Nchegbu ụmụ agbọghọ nọ na-etolite ihe a na-ahụkarị karịa ụmụ nwoke nọ n'afọ iri na ụma, na 38% nke ụmụ nwanyị nọ n'afọ iri na ụma na-enwe nchekasị nchegbu ma e jiri ya tụnyere 26% nke ụmụ nwoke nọ n'afọ iri na ụma. Dị ka nchegbu, ịda mbà n'obi na-adịkarị n'etiti ụmụ agbọghọ (20%) ma e jiri ya tụnyere ụmụ nwoke nọ n'afọ iri na ụma (6.8%). Otú ọ dị,nchegbu na ịda mbà n'obi abụghị naanị nchọpụta ahụike metụtara igbu onwe. Ọ na - adịkwa na ndị mmadụ na - ahụ ihe mgbaàmà metụtara ọrịa uche, nsogbu ọnọdụ uche ndị ọzọ dị ka ọrịa bipolar ma ọ bụ nsogbu ndị ọzọ.

Njikọ: Onu ogugu onu ogugu banyere onu isi

COVID-19 na ahụike ọgụgụ isi na ndị na-eto eto

Ọ bụ ezie na ọrịa mgbasa nke COVID-19 emetụtala ọtụtụ ahụike nke ndị America, ihe kachasị gbasara mmụba ihe egwu dị n'etiti ndị na-eto eto. Ọ bụ ezie na 11% nke ndị zaghachiri na nyocha CDC tụlere igbu onwe ha n'ọnwa gara aga, ọnụ ọgụgụ ahụ na-awụlikwa 25% n'ihi na ndị mmadụ dị afọ 18-24, nke miri emi gbasara, na-ekwu Dian Grier , LCSW, onye na-agwọ ọrịa na-ahọrọ ọgwụgwọ.

Otu n'ime ihe kpatara mmụba a nwere ike ịbụ ịhapụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Ndị na-eto eto na ndị na-eto eto bụ ndị na-elekọta mmadụ site na okike ma na-amụta ịchọta njirimara ha n'etiti ndị ọgbọ ha, nke na-enye ikike mmepe na enweghị ike ịchọta iche, Grier na-ekwu. Ọ na-agbakwụnye na ọ dịghị oge ihuenyo nwere ike imeju mmekọrịta ndị a chọrọ ihu na ihu.

Ọzọkwa, anyị na-eche ihu na njedebe na-adịghị agwụ agwụ nke mkpuchi na ọnụ ọgụgụ ọrịa na-efe efe, nzaghachi gọọmentị, esemokwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na volatility na ahịa ego-niile nke nwere ike ịkpata nrụgide. Anyị anaghị etinyekarị ọnụ ọgụgụ ndị nọ n'afọ iri na ụma anyị na otu ha si anagide ọtụtụ nsogbu na ndụ ha, gụnyere imechi ụlọ akwụkwọ na mberede, ịkwaga na mmụta mmụta dịpụrụ adịpụ, mgbochi ịhapụ ụlọ ha na enweghị ike iso ndị enyi zukọta na mkparịta ụka ahụ, Dr. Stevens na-ekwu.

Omenala nkwado nke ọdịnala, gụnyere ndị ọgbọ, ndị nkuzi, na ndị ndụmọdụ, nwere ike ọgaghị enwe ike ịchọpụta ihe ngosi nke nchekasị na nkụda mmụọ nke ndị ọzọ ebe ọ dịpụrụ adịpụ, nke pụtara na mkpesa nke nhụjuanya nwere ike bụrụ na agaghị elezi anya. Ajọ omume na-agbasawanye mgbe ụfọdụ n'ihi ọdachi dịka ọrịa na-efe efe. Ndị na-eto eto pere mpe enwechaghị ike nlekọta ahụike ọgụgụ isi ma e jiri ya tụnyere ndị ogbo ha na-acha ọcha, na-ekwu Justine Larson ,MD, onye nduzi ahụike nke ụlọ akwụkwọ na ọgwụgwọ obibi na Sheppard Pratt na Maryland. Na onye ntorobịa LBGTQ — ndị nọworị n'ọnọdụ dị ize ndụ nke ịda mbà n'obi na nchekasị — nwere ike ịnwe mmetụta dịpụrụ adịpụ n'oge ọrịa na-efe efe.

Ọtụtụ mgbe, ihe ịma aka nke ọrịa a na-ebute adịghị adaba na mkpa mmepe nke ndị nọ n'afọ iri na ụma, ka Stevens na-ekwu. Fọdụ n'ime ihe atụ ndị ahụ nwere ike ibute isi mgbaka n'uche ụmụaka

• N’inwe mmetụta nke mmetụta dị anya site na ndị enyi: Ndị na-eto eto na-echekarị nnabata ndị enyi na-elekọta mmadụ, mana ugbu a, ha amachaghị etu ha ga-esi jikọọ ndị enyi ha. Agbanyeghị usoro nkwukọrịta kọmputa, ọtụtụ ndị nọ n'afọ iri na ụma anaghị eche naanị na ha nọ n'ebe dị anya, mana ha nwere mmetụta nke mmụọ site na ndị enyi ha, na-echekwa na ha nwere ike hapụ ndị enyi ha.
• Obi na-adị gị ka ndị ezinụlọ gị: Ndị na-eto eto chọrọ ogo nnwere onwe na-abawanye n'ime ezinụlọ ha. Ọtụtụ ndị na-eto eto na-eme mkpesa na iwepụta oge dị ukwuu iji soro ezinụlọ ha nọrịa n’enweghị oge ezumike na-aghọ ihe na-akarị ike. Ha na-ewekwa iwe site na nghọta nke enweghị oke na nzuzo.O doro anya na ọtụtụ ihe ike a na-eme n'ụlọ ha arịkwala elu n'oge ọrịa ahụ na-efe efe.
• Restgha ghara ịpụ: Ihe omume ntụrụndụ na mmemme agụmakwụkwọ na-arụ ọrụ dị mkpa n'inyere ndị na-eto eto aka ịchọpụta ọdịmma na aka onwe ha, ha na-emechakwa nwee ụdị njirimara ha. Ndị na-eto eto na-ekwukarị nkụda mmụọ banyere enweghị ike ịpụ apụ n'ụlọ iji mee ihe ndị dị ha mkpa.
• Egwu maka ọrịa a: Ọtụtụ ndị na-eto eto na-echegbu onwe ha gbasara ọrịa a na-efe efe n'onwe ya ma na-atụ egwu gbasara ịgbasa nje ahụ na ndị agadi na ndị nwere nsogbu.
• Iju uju oge na ọghọm: Ọtụtụ ụmụ akwụkwọ kọleji na kọleji na-enwe nsogbu n'ihi ngụsị akwụkwọ gwụchara, anaghị egwu egwuregwu ma ọ bụ na-efunahụ ahụmịhe ụlọ, na-enye aka na ahụike ọgụgụ isi na-eto eto na ndị nọ n'afọ iri na ụma. Tụkwasị na nke a, ọtụtụ ndị mmadụ efunahụwo ndị òtù ezinụlọ n'ihi ọrịa ahụ ma na-eruru ha uju.
  
  
  
  

Mgbaàmà nke ọrịa ọgụgụ isi na ndị nọ n’afọ iri na ụma

Ihe dị mkpa ndị nne na nna na ndị nlekọta nwere ike ime bụ ịgwa nwa ha dị afọ iri na ụma banyere otu ọ na-eme, ka Larson na-ekwu. Na-agafe nyocha ndị a, enwere ụfọdụ ihe mgbaàmà dị mkpa ị ga-ele anya, ọkachasị ka ndị na-eto eto na-agagharị n’ọrịa zuru ụwa ọnụ.

Nchegbu, ịda mba, na mgbaàmà nke nsogbu ndị ọzọ na-eto eto nwere ike igosipụta onwe ya n'ụzọ dị ịtụnanya-dị iche na ụzọ ha si emetụta ndị toro eto-dịka isi ọwụwa, afọ mgbu, omume mmegide, iwe iwe, mgbakasị, itinye uche na nsogbu na nnọkọ mmekọrịta, dị ka Dr. Larson .Ọzọkwa, ndị nọ n'afọ iri na ụma nwere ike igosipụta ihe mgbaàmà ndị a:

• Mmetụta nkewapụ n'eziokwu
• Ahụ́ erughị ala ma ọ bụ na-enwekarị nchegbu
• Echere echiche ma ọ bụ ibelata ịrụ ọrụ
• Mgbanwe n’ụra ihi ụra
• Mgbanwe n'omume iri nri nke na - eme ka ibu ma obu ibu ibu
• Mụbara mmekọrịta mmadụ na ibe ya
• Enweghị mmasị ma ọ bụ enweghị mmasị n'ihe omume ndị ị na-emebu
• Ihe isi ike
• Ọnọdụ mgbanwe ngwa ngwa
• Nwewanye uche na ìhè na ụda
• Mmetụta mgbaàmà na-arịwanye elu, dị ka ihe mgbu na ihe mgbu
• Nkwupụta banyere ndụ enweghị ike ibi ma ọ bụ echiche banyere ịchọ ịnwụ

Ọ bụrụ na nwa gị na-enwe otu ma ọ bụ karịa n'ime mgbaàmà ndị a, ọ nwere ike ịbụ ezigbo echiche ịhazi ndenye ego na ndị na-eweta ahụike ọgụgụ isi.

Njikọ: Njikọ dị n'etiti ahụ ike na uche

Otu esi enyere nwa gi aka

Ọ bụ ezie na ọ nwere ike ọ gaghị adị mfe ịkọwa isiokwu a, ileghara nsogbu ahụike uche anya nwere ike ibute nsonaazụ dị egwu nye onye nọ n'afọ iri na ụma yana ezinụlọ ya dum. Ndị na-eto eto nwere ịda mba, nchekasị, ma ọ bụ nsogbu ahụike ọgụgụ isi ndị ọzọ na-echekarị ihere ma na-eche na ha erughị eru, ya mere, ọ dị mkpa ka ị sọpụrụ mmetụta nke nwa gị ma kweta na mgbaàmà ha dị adị, ka Grier na-ekwu. N’ezie, ige ha ntị nke ọma, na-akwanyere ha ùgwù, na inyere ha aka ime ihe ma ọ dị mkpa nwere ike ime ka gị na ha dịkwuo ná mma n’oge a kacha mkpa.

Ọ bụrụ na ị na-echegbu onwe gbasara ahụike ọgụgụ isi nke nwa gị, enwere ọtụtụ ihe enyemaka na otu nkwado ebe ị nwere ike ịchọ enyemaka ọkachamara:

• Ndị dibịa ụmụaka na-agwọkarị ma na-ezo aka na ndị nọ n'afọ iri na ụma maka nsogbu ahụike ọgụgụ isi, ha kwesịrị ịma ihe ndị dịnụ. Academylọ akwụkwọ American Academy of Pediatrics nwere akparamagwa akwara gbasara akparamagwa.
• Ọtụtụ ụlọ akwụkwọ nwee ndị ọkachamara ahụike ọgụgụ isi na ndị ndụmọdụ maara maka akụ ndị obodo.
• Subdị Ihe Nlekọta Ahụike Ọgwụ nke Ahụike (SAMHSA) 1-800-662-HELP bụ ọrụ ntinye aka 24/7 maka ndị mmadụ n'otu n'otu na ndị otu ezinụlọ metụtara ọrịa ọgụgụ isi. SAMHSA nwekwara ntanetị ọgwụgwọ locator .
• Otu nkwado na otu ezinụlọ dị ka Njikọ Mba Na Ahụ Ike (NAMI) na-enye ndị òtù ezinụlọ nkwado site na njikọ nke otu mpaghara mpaghara.
• Na Associationtù America maka Childmụaka na Americanmụaka na-eto eto nwere ntanetị na ntanetị maka ezinụlọ.
• The Child Mind Institute nwere ihe ọmụma magburu onwe ya banyere ọnọdụ ahụike ọgụgụ isi dị iche iche, gụnyere ọrịa bipolar, nsogbu ndakpọ mmụọ, na ị abuseụ ọgwụ ọjọọ.

Njikọ: Na-egbochi ọgwụ ike ọgwụ ọjọọ

Ọ bụrụ na nwa gị na-eche echiche igbu onwe ya ma ọ bụ na-emerụ onwe ya ahụ, kpọọ ya Usoro Mgbochi igbu onwe onye nke mba na 1-800-273-8255 ma ọ bụ gaa na ụlọ mberede kacha nso.